مقدمه
سنگهای کلیوی یا یورولیتیازیس ناشی از تجمع رسوبات جامد معدنی و نمکی در سیستم ادراری یا کلیهها است. این رسوبات میتوانند باعث ایجاد درد شدید و ناراحتی شوند و در صورت عدم درمان، مشکلات بالقوهای مانند عفونت یا انسداد مجاری ادراری ممکن است به وجود آیند. میزان بروز و شیوع یورولیتیازیس در جمعیتهای مختلف به طور قابل توجهی متفاوت است. بر اساس برخی تخمینها، این بیماری ممکن است تا ۱۰-۱۵٪ از جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
بار سنگهای کلیوی هم از نظر تأثیر بر بیماران و هم از نظر هزینههای اقتصادی و بهداشتی قابل توجه است. سنگهای کلیوی میتوانند درد شدید و ناراحتی ایجاد کنند که اغلب منجر به بستری شدن یا نیاز به مداخله جراحی برای خارج کردن سنگ میشود. علاوه بر هزینههای مستقیم درمان، یورولیتیازیس میتواند باعث کاهش بهرهوری و افت کیفیت زندگی افراد مبتلا شود. همچنین، شواهد جدید نشان میدهد که نفرولیتیازیس با افزایش خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیوی (CKD) مرتبط است.
علتشناسی سنگ کلیه
علتشناسی یورولیتیازیس پیچیده است و هنوز به طور کامل درک نشده است. تشکیل سنگهای کلیوی به نظر میرسد تحت تأثیر ترکیبی از عوامل مختلف از جمله تغذیه، ژنتیک، بیماریهای زمینهای و داروهای خاص باشد. سنگها اغلب زمانی تشکیل میشوند که ادرار غلیظ میشود و این شرایط، تبلور و چسبیدن مواد معدنی را تسهیل میکند. پس از تشکیل، این کریستالها میتوانند بیشتر رشد کنند و در نهایت به سنگهای بزرگتری تبدیل شوند که باعث درد و سایر علائم میشوند .
درمان سنگ کلیه
درمانهای فعلی یورولیتیازیس شامل روشهای دارویی و جراحی است. سنگهای کوچک ممکن است در برخی موارد با کمک مسکنها و افزایش مصرف مایعات به طور طبیعی دفع شوند. با این حال، سنگهای بزرگتر یا آنهایی که مشکلاتی ایجاد میکنند ممکن است نیاز به روشهای تهاجمیتری مانند سنگشکنی با امواج شوکی (شاک ویو لیتوتریپسی) یا یورتروسکوپی داشته باشند. اگرچه این روشها میتوانند سنگهای موجود را به طور مؤثر حذف کنند، اما عود سنگ شایع است و این درمانها علل اساسی تشکیل سنگ را برطرف نمیکنند.
معایب درمانهای فعلی یورولیتیازیس شامل عوارض احتمالی مانند عفونت یا خونریزی در روشهای جراحی است که ممکن است برای همه بیماران مناسب نباشد. درمانهای دارویی مانند دیورتیکهای تیازیدی یا سیترات پتاسیم میتوانند در برخی موارد به جلوگیری از عود سنگ کمک کنند، اما ممکن است برای همه انواع سنگها مؤثر نباشند. علاوه بر این، این درمانها نیاز به پایش مداوم دارند و ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند
با توجه به این محدودیتها، علاقه قابل توجهی به استفاده از عصارههای گیاهی و فیتوشیمیاییها برای پیشگیری و درمان یورولیتیازیس وجود دارد. بسیاری از گیاهان به طور سنتی به دلیل خواص ادرارآور یا ضد اسپاسم مورد استفاده قرار گرفتهاند که ممکن است به دفع سنگهای کلیوی کمک کنند. علاوه بر این، چندین ترکیب گیاهی ثابت شده است که تبلور یا تجمع مواد معدنی در ادرار را کاهش میدهند و در نتیجه ممکن است احتمال تشکیل سنگ را کاهش دهند .
درمانهای گیاهی سنتی برای یورولیتیازیس شامل گیاهانی مانند کرتوا مگنا، آرو جاوانیکا، ایپوموئه اریوکارپا، پپرومیا تترافیللا، انار (پونیکا گراناتوم)، ترمینالیا بلیریکا، هیبیسکوس رزا-سیننسیس، مورینگا اولیفرا و کستوس اسپیرالیس است. برای حل کردن سنگهای کلیوی و جلوگیری از عود آنها، مردم به گیاهان ضد سنگ ادراری در اشکال مختلفی مانند جوشانده، دمنوش یا آبمیوه روی آوردهاند. استفاده از گیاهان دارویی عوارض جانبی کمتری دارد و هزینه آنها پایینتر است، اما اثربخشی آنها کمتر بوده و دوره درمان طولانیتری دارد. تحقیقات علمی بیشتری برای بررسی مواد ضد سنگ ادراری ایمن و طبیعی بر اساس دادههای قومداروشناسی موجود مورد نیاز است .
فیتوشیمیاییها دارای ساختارهای مولکولی پیچیدهای هستند که در مسیرهای متابولیک مختلف عمل میکنند تا اثرات دارویی مطلوب را ارائه دهند. برخی از این متابولیتهای ثانویه زیستفعال هستند و انتخابپذیری بالایی برای اهداف سلولی دارند، در حالی که برخی دیگر اهداف سلولی متعددی دارند که ممکن است برای ایجاد یک فعالیت بیولوژیکی خاص همکاری کنند. همچنین، فیتوشیمیاییها میتوانند از طریق فرآیندهای سینرژیک فعالیت بیولوژیکی ایجاد کنند .
عصاره های گیاهی درمان کننده سنگ کلیه
برخی از عصاره های گیاهی که به عنوان کمک کننده در درمان سنگ کلیه شناخته شده اند عبارتند از:
عصاره چنار
عصاره چنار (Platanus orientalis) به عنوان یک درمان سنتی در برابر سنگ کلیه مورد استفاده قرار میگیرد و دارای خواص ضد التهابی، آنتیاکسیدانی و دیورتیک است. مطالعهای با هدف بررسی تأثیر این عصاره بر کاهش یا جلوگیری از تشکیل سنگ در سیستم ادراری انجام شد. در این تحقیق، مدل اورولیتیازیس با استفاده از اتیلن گلیکول و کلرید آمونیوم بر روی موشهای صحرایی ایجاد شد. موشها به چهار گروه تقسیم شدند: گروه کنترل که آب آشامیدنی استاندارد دریافت کردند، گروه EG که آب حاوی اتیلن گلیکول و کلرید آمونیوم مصرف کردند، گروه پیشگیری که عصاره چنار را به مدت پنج هفته به صورت خوراکی دریافت کردند و گروه درمانی که این عصاره را در دو هفته آخر دریافت کردند.
در پایان آزمایش، نمونههای ادرار 24 ساعته و کلیهها جمعآوری شد. در نمونههای ادرار، سطح کلسیم و سیترات کاهش و سطح اگزالات افزایش یافت. در نمونههای کلیه، فعالیتهای میلوپراکسیداز، کاسپاز-3، N-acetyl-β-glycosaminidase (NAG)، مالوندیآلدئید (MDA)، 8-hydroxy-2-deoxyguanosine (8-OHdG)، فاکتور نکروز تومور-α و اینترلوکین-1β افزایش یافت، در حالی که فعالیت سوپراکسید دیسموتاز و سطح گلوتاتیون کاهش یافت. این پارامترهای بیوشیمیایی در هر دو گروه درمانی با عصاره چنار به سطح کنترل بازگشتند. یافتههای هیستولوژیکی نیز با این نتایج همخوانی داشت.
نتایج این مطالعه نشان میدهد که درمان با عصاره چنار در هر دو گروه پیشگیری و درمانی مؤثر است. این عصاره میتواند به عنوان یک گزینه درمانی طبیعی و مؤثر برای کاهش خطر تشکیل سنگ کلیه و بهبود وضعیت کلیهها در مواجهه با آسیبهای ناشی از هیپراکسالوریا مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به خواص ضد التهابی و آنتیاکسیدانی این عصاره، میتوان از آن به عنوان یک مکمل در درمانهای موجود برای سنگ کلیه بهره برد. این تحقیق نشان میدهد که استفاده از عصاره چنار میتواند به بهبود عملکرد کلیه و کاهش عوامل التهابی و اکسیداتیو کمک کند، که این امر میتواند به کاهش تشکیل سنگهای کلیوی و بهبود سلامت کلیهها منجر شود.
عصاره گیلاس
عصاره گیلاس به عنوان یک مکمل غذایی و درمانی در کاهش علائم سنگ کلیه و بهبود عملکرد کلیهها مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات نشان دادهاند که مصرف عصاره گیلاس میتواند به کاهش تعداد و اندازه سنگهای کلیه کمک کند. در یک مطالعه بالینی، کودکان مبتلا به سنگ کلیه که عصاره گیلاس مصرف کردند، کاهش قابل توجهی در تعداد سنگها مشاهده شد، اگرچه این کاهش در مقایسه با گروه کنترل که داروی Polycitra-K مصرف کرده بودند، تفاوت معناداری نداشت.
عصاره گیلاس حاوی ترکیبات فنولی و فلاونوئیدها است که دارای خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی هستند. این ترکیبات میتوانند به کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب در بدن کمک کنند، که این عوامل در تشکیل سنگهای کلیه نقش دارند. همچنین، عصاره گیلاس میتواند به بهبود عملکرد کلیهها از طریق افزایش فعالیت دیورتیک و کاهش اسید اوریک و کراتینین در بدن کمک کند.
با این حال، مصرف عصاره گیلاس باید با احتیاط صورت گیرد، به ویژه در افرادی که دارای بیماریهای کلیوی مزمن هستند. گزارشهایی از آسیب حاد کلیه و هیپرکالمی در بیمارانی که عصاره گیلاس مصرف کردهاند، وجود دارد. این آسیبها ممکن است به دلیل مهار سیکلواکسیژناز توسط ترکیبات موجود در گیلاس باشد که مشابه با مکانیسم عمل داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی است.
در مجموع، عصاره گیلاس میتواند به عنوان یک مکمل مفید در مدیریت سنگ کلیه و بهبود عملکرد کلیهها مورد استفاده قرار گیرد، اما نیاز به تحقیقات بیشتری برای تأیید این اثرات و تعیین دوز مناسب و ایمن آن وجود دارد. همچنین، پزشکان باید از عوارض جانبی احتمالی عصاره گیلاس آگاه باشند و در بیماران با بیماریهای کلیوی مزمن با احتیاط بیشتری از آن استفاده کنند.
عصاره خیار
عصاره خیار (Cucumis sativus) به عنوان یک حلال بالقوه برای سنگهای کلیوی کلسیم اگزالات (CaC2O4) مورد بررسی قرار گرفته است. سنگهای کلیوی کلسیم اگزالات میتوانند عملکرد کلیه را مختل کنند و باعث انسداد شوند. خیار حاوی نمکهای پتاسیم و ترکیبات دیگری است که میتواند به حل کردن این سنگها کمک کند. پتاسیم در سری ولتایی به سمت چپ کلسیم قرار دارد، بنابراین به راحتی میتواند با اگزالات واکنش داده و کلسیم را از بین ببرد. در یک مطالعه تجربی، عصاره خیار به مدت چهار روز بر روی کلسیم اگزالات آزمایش شد و نتایج نشان داد که این عصاره قادر به حل کردن رسوبات کلسیم اگزالات است. میزان حل شدن کلسیم اگزالات با افزایش زمان غوطهوری در عصاره خیار افزایش یافت و در روز چهارم به حداکثر میزان خود یعنی 32.24% رسید.
این یافتهها نشان میدهد که عصاره خیار میتواند به عنوان یک درمان طبیعی برای کاهش سنگهای کلیوی کلسیم اگزالات مورد استفاده قرار گیرد. این خاصیت ممکن است به دلیل محتوای بالای پتاسیم و سایر ترکیبات موجود در خیار باشد که به حل کردن سنگها کمک میکند. علاوه بر این، خیار به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و دیورتیک خود میتواند به بهبود عملکرد کلیه و کاهش التهاب ناشی از سنگهای کلیوی کمک کند.
در نتیجه، استفاده از عصاره خیار به عنوان یک روش طبیعی و غیرتهاجمی برای مدیریت سنگهای کلیوی کلسیم اگزالات میتواند مورد توجه قرار گیرد. این روش میتواند به عنوان یک گزینه مکمل یا جایگزین برای درمانهای دارویی موجود در نظر گرفته شود. با این حال، برای تأیید اثربخشی و ایمنی این روش، تحقیقات بیشتری در مقیاس بزرگتر و با استفاده از مدلهای انسانی مورد نیاز است. این مطالعات میتوانند به درک بهتر مکانیسمهای دقیق اثرگذاری عصاره خیار بر سنگهای کلیوی کمک کنند و راه را برای توسعه درمانهای جدید و مؤثرتر هموار سازند.
عصاره خربزه
عصاره خربزه به عنوان یک درمان طبیعی برای سنگ کلیه مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات نشان دادهاند که عصارههای مختلف خربزه میتوانند در کاهش تشکیل سنگهای کلیوی مؤثر باشند. به عنوان مثال، عصاره هیدروالکلی پوست خربزه در کاهش سطح اگزالات کلسیم که عامل اصلی تشکیل سنگهای کلیوی است، نقش دارد. این عصاره با افزایش حجم ادرار و کاهش سطح اگزالات، سدیم و کلسیم در ادرار، به پیشگیری از تشکیل سنگهای کلیوی کمک میکند. همچنین، عصاره خربزه میتواند ظرفیت آنتیاکسیدانی کلی بدن را افزایش دهد که این امر به کاهش استرس اکسیداتیو و در نتیجه کاهش خطر تشکیل سنگهای کلیوی کمک میکند.
علاوه بر این، عصاره خربزه میتواند به عنوان یک منبع غیرمرکباتی پتاسیم و سیترات عمل کند که این مواد به افزایش دفع سیترات در ادرار کمک میکنند. افزایش سطح سیترات در ادرار میتواند به کاهش تشکیل سنگهای کلیوی کمک کند، زیرا سیترات به عنوان یک مهارکننده طبیعی تشکیل کریستالهای اگزالات کلسیم عمل میکند. مطالعات نشان دادهاند که مصرف عصاره خربزه میتواند به اندازه مصرف آب پرتقال در افزایش دفع سیترات مؤثر باشد.
همچنین، عصاره خربزه دارای خواص دیورتیک است که میتواند به افزایش حجم ادرار و دفع سریعتر مواد زائد از کلیهها کمک کند. این ویژگیها باعث میشود که عصاره خربزه به عنوان یک درمان مکمل در مدیریت و پیشگیری از سنگهای کلیوی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، برای تأیید کامل این اثرات و تعیین دوز مناسب، نیاز به مطالعات بیشتری است.
در مجموع، عصاره خربزه به دلیل خواص آنتیاکسیدانی، دیورتیک و توانایی در افزایش دفع سیترات، میتواند به عنوان یک گزینه طبیعی و مؤثر در پیشگیری و درمان سنگهای کلیوی مورد استفاده قرار گیرد. این یافتهها نشان میدهند که استفاده از عصاره خربزه میتواند به عنوان یک رویکرد مکمل در مدیریت سنگهای کلیوی مفید باشد.
عصاره زنیان
عصاره زنیان به عنوان یک درمان گیاهی در کاهش و پیشگیری از تشکیل سنگ کلیه مورد توجه قرار گرفته است. سنگ کلیه یکی از مشکلات شایع در سیستم ادراری است که میتواند باعث درد شدید و مشکلات جدی در عملکرد کلیهها شود. تحقیقات نشان دادهاند که عصاره زنیان دارای خواص ضد اکسیدانی و ضد التهابی است که میتواند در کاهش تشکیل سنگ کلیه مؤثر باشد.
یکی از مکانیسمهای اصلی که عصاره زنیان میتواند به کاهش سنگ کلیه کمک کند، خاصیت ضد اکسیدانی آن است. اکسیداسیون یکی از عوامل مهم در تشکیل سنگهای کلیوی است و مواد آنتیاکسیدان میتوانند با کاهش استرس اکسیداتیو، از تشکیل سنگهای جدید جلوگیری کنند. عصاره زنیان با داشتن ترکیبات فعال مانند تیمول و کارواکرول، میتواند به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی عمل کند و از آسیب به سلولهای کلیه جلوگیری کند.
علاوه بر این، خاصیت ضد التهابی عصاره زنیان نیز میتواند در کاهش التهابهای ناشی از سنگ کلیه مؤثر باشد. التهاب میتواند باعث تشدید درد و آسیب به بافتهای کلیه شود و عصاره زنیان با کاهش التهاب، میتواند به بهبود علائم و کاهش درد کمک کند. این خاصیت ضد التهابی میتواند به کاهش تورم و بهبود عملکرد کلیهها کمک کند.
همچنین، عصاره زنیان میتواند با افزایش حجم ادرار و کاهش غلظت مواد معدنی در ادرار، به پیشگیری از تشکیل سنگهای جدید کمک کند. افزایش حجم ادرار باعث میشود که مواد معدنی به راحتی از بدن دفع شوند و از تجمع آنها در کلیهها جلوگیری شود. این ویژگی میتواند به عنوان یک روش پیشگیری مؤثر در برابر سنگ کلیه عمل کند.
در نهایت، استفاده از عصاره زنیان به عنوان یک درمان طبیعی و کمهزینه برای سنگ کلیه میتواند گزینهای مناسب برای افرادی باشد که به دنبال روشهای غیرتهاجمی و طبیعی برای مدیریت این مشکل هستند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای تأیید اثربخشی و ایمنی استفاده از عصاره زنیان در درمان سنگ کلیه مورد نیاز است.
عصاره رزماری
عصاره رزماری به عنوان یکی از اجزای اصلی در ترکیب گیاهی استاندارد شده BNO 1040، تأثیرات مثبتی بر روی بیماران مبتلا به اورولیتیازیس (سنگ کلیه) نشان داده است. در یک مطالعه، 150 بیمار مبتلا به اورولیتیازیس که با روش لیتوتریپسی شوک موجی خارجبدنی (ESWL) درمان شده بودند، به دو گروه تقسیم شدند. گروه اصلی علاوه بر توصیههای استاندارد، به مدت 12 ماه از ترکیب گیاهی حاوی عصاره رزماری استفاده کردند، در حالی که گروه کنترل تنها توصیههای استاندارد را دریافت کردند.
نتایج این مطالعه نشان داد که در گروهی که از عصاره رزماری استفاده کرده بودند، دفع قطعات سنگ تا 14 روز در 94.7 درصد بیماران مشاهده شد، در حالی که این میزان در گروه کنترل 76 درصد بود. همچنین، وقوع کولیک کلیوی در گروه اصلی 6.7 درصد بود که نسبت به 10.7 درصد در گروه کنترل کمتر بود. موارد لوکوسیتوری نیز در گروه اصلی 10.7 درصد و در گروه کنترل 22.7 درصد گزارش شد. در طول یک سال، تشکیل مجدد سنگ در 6.7 درصد از بیماران گروه اصلی و 16 درصد از بیماران گروه کنترل تشخیص داده شد.
این نتایج نشان میدهد که استفاده از عصاره رزماری در ترکیب با ESWL میتواند به دفع سریعتر و ایمنتر قطعات سنگ کمک کند و خطر تشکیل مجدد سنگ را کاهش دهد. این یافتهها اهمیت استفاده از ترکیبات گیاهی مانند عصاره رزماری را در مدیریت و درمان اورولیتیازیس برجسته میکند و نشان میدهد که میتوان از این ترکیبات به عنوان یک مکمل مؤثر در کنار روشهای درمانی استاندارد استفاده کرد. با توجه به این نتایج، میتوان نتیجه گرفت که عصاره رزماری میتواند به عنوان یک گزینه درمانی طبیعی و مؤثر در کاهش عوارض و بهبود نتایج درمانی بیماران مبتلا به سنگ کلیه مورد استفاده قرار گیرد.
عصاره اسپند
عصاره اسپند به عنوان یک درمان گیاهی در بسیاری از فرهنگها برای درمان بیماریهای مختلف از جمله اورولیتیازیس (سنگ کلیه) استفاده میشود. اورولیتیازیس به تشکیل سنگهای معدنی در دستگاه ادراری اشاره دارد که میتواند منجر به درد شدید و مشکلات ادراری شود. تحقیقات نشان دادهاند که عصاره اسپند ممکن است به دلیل خواص ضد التهابی و آنتیاکسیدانی خود، در کاهش تشکیل سنگهای کلیوی مؤثر باشد.
یکی از مکانیسمهای پیشنهادی برای اثرگذاری عصاره اسپند بر اورولیتیازیس، توانایی آن در کاهش اکسیداسیون و التهاب در بدن است. این ویژگیها میتوانند به کاهش تشکیل کریستالهای معدنی در کلیهها کمک کنند. علاوه بر این، ترکیبات فعال موجود در عصاره اسپند ممکن است به تنظیم سطح مواد معدنی در ادرار کمک کرده و از تشکیل سنگهای جدید جلوگیری کنند.
مطالعات نشان دادهاند که مصرف منظم عصاره اسپند میتواند به کاهش اندازه و تعداد سنگهای کلیوی کمک کند. این اثر ممکن است به دلیل توانایی عصاره در افزایش حجم ادرار و کاهش غلظت مواد معدنی مضر در ادرار باشد. همچنین، برخی تحقیقات نشان دادهاند که عصاره اسپند میتواند به بهبود عملکرد کلیهها و کاهش علائم مرتبط با اورولیتیازیس کمک کند.
با این حال، برای تأیید کامل این اثرات و تعیین دوز مناسب و ایمن عصاره اسپند، نیاز به تحقیقات بیشتری است. همچنین، باید توجه داشت که مصرف بیش از حد عصاره اسپند ممکن است عوارض جانبی داشته باشد و باید تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه مصرف شود.
در نهایت، عصاره اسپند به عنوان یک درمان مکمل میتواند در مدیریت اورولیتیازیس مفید باشد، اما نباید به عنوان جایگزینی برای درمانهای پزشکی استاندارد در نظر گرفته شود. استفاده از این عصاره باید با احتیاط و با مشورت با متخصصان انجام شود تا از ایمنی و اثربخشی آن اطمینان حاصل شود.
عصاره مورد
عصاره گیاه مورد (Myrtus communis) به عنوان یک عامل درمانی بالقوه در مدیریت اورولیتیازیس (سنگ کلیه) مورد توجه قرار گرفته است. اورولیتیازیس یکی از بیماریهای شایع دستگاه ادراری است که میتواند به نارسایی کلیه منجر شود. استرس اکسیداتیو به عنوان یکی از عوامل مؤثر در ایجاد این بیماری شناخته شده است و عصاره گیاه مورد به دلیل خواص آنتیاکسیدانی خود میتواند در کاهش این استرس و در نتیجه کاهش تشکیل سنگهای کلیوی مؤثر باشد.
مطالعات نشان دادهاند که عصاره مورد میتواند به طور مؤثری استرس اکسیداتیو و تغییرات هیستوپاتولوژیکی در بافتهای کلیه را کاهش دهد. در یک مدل آزمایشی بر روی موشهای صحرایی، عصاره مورد به صورت پیشگیرانه و درمانی به موشهایی که دچار سنگ کلیه شده بودند، تجویز شد و نتایج نشان داد که این عصاره میتواند به بازگشت سطح کلسیم، سیترات و کراتینین به مقادیر طبیعی کمک کند و فعالیتهای آنزیمهای مرتبط با استرس اکسیداتیو را کاهش دهد.
علاوه بر این، عصاره مورد دارای ترکیبات زیستفعال مانند لینالول است که میتواند با مهار تولید بیوفیلم و کاهش فعالیتهای ویرولانس باکتریهای بیماریزا، به عنوان یک عامل ضدباکتریایی عمل کند. این ویژگیها میتواند در کاهش عفونتهای دستگاه ادراری که به تشکیل سنگهای کلیوی کمک میکنند، مؤثر باشد.
در مجموع، عصاره گیاه مورد به دلیل خواص آنتیاکسیدانی، ضدباکتریایی و ضدالتهابی خود میتواند به عنوان یک درمان مکمل یا جایگزین در مدیریت اورولیتیازیس مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، برای تأیید اثربخشی و ایمنی این عصاره در انسان، نیاز به مطالعات بالینی بیشتری است. اگر این مطالعات نتایج مثبتی را نشان دهند، عصاره مورد میتواند به عنوان یک گزینه درمانی طبیعی و مؤثر برای پیشگیری و درمان سنگهای کلیوی معرفی شود.
عصاره مریم گلی
عصاره مریم گلی (Salvia miltiorrhiza) که در طب سنتی چینی به عنوان “دانشن” شناخته میشود، به عنوان یک درمان بالقوه برای بیماریهای سنگ کلیه یا اورولیتیازیس مورد توجه قرار گرفته است. تحقیقات نشان دادهاند که این گیاه میتواند در پیشگیری و درمان تشکیل سنگهای کلیوی مؤثر باشد. در یک مطالعه که بر روی مدل حیوانی مگس سرکه انجام شد، اثرات ضد اورولیتیازیس عصاره مریم گلی بررسی شد. در این مطالعه، مگسهای نر وحشی با استفاده از اتیلن گلیکول به عنوان عامل سنگزا و سیترات پتاسیم به عنوان کنترل مثبت مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان داد که عصاره مریم گلی در غلظتهای ۳۰ و ۶۰ میکروگرم بر میلیلیتر به طور قابل توجهی از تشکیل کریستالهای اگزالات کلسیم جلوگیری میکند. این اثرات هم در پیشگیری و هم در درمان مشاهده شد، به طوری که در گروه درمانی، تنها دوز بالای عصاره مریم گلی و سیترات پتاسیم توانستند به طور مؤثری از تشکیل کریستالها جلوگیری کنند.
علاوه بر مطالعات حیوانی، یک مطالعه کوهورت ملی در تایوان نیز به بررسی اثرات بالینی مریم گلی بر روی بیماران مبتلا به اورولیتیازیس پرداخت. در این مطالعه، افرادی که پس از تشخیص اولیه سنگ کلیه از عصاره مریم گلی استفاده کردند، نسبت به گروه کنترل که از این عصاره استفاده نکردند، نیاز کمتری به درمانهای جراحی سنگ کلیه داشتند. نرخ درمان جراحی در کاربران مریم گلی به طور قابل توجهی کمتر بود و خطر نسبی تنظیمشده برای درمان جراحی در این گروه ۰.۳۴ بود. این نتایج نشان میدهد که استفاده از مریم گلی میتواند نیاز به درمانهای جراحی را کاهش دهد و در عین حال خطر خونریزی ناشی از استفاده طولانیمدت از این گیاه افزایش نمییابد.
به طور کلی، شواهد نشان میدهند که عصاره مریم گلی میتواند به عنوان یک گزینه مؤثر و ایمن برای پیشگیری و درمان اورولیتیازیس مورد استفاده قرار گیرد. این گیاه نه تنها در مدلهای حیوانی بلکه در مطالعات بالینی نیز اثرات مثبتی نشان داده است و میتواند به کاهش نیاز به مداخلات جراحی کمک کند. با این حال، برای تأیید کامل این اثرات و درک بهتر مکانیسمهای عمل، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
عصاره هیدروالکلی برگ عناب
عصاره هیدروالکلی برگ عناب (Ziziphus jujuba) به عنوان یک درمان بالقوه برای پیشگیری و درمان سنگ کلیه مورد بررسی قرار گرفته است. در یک مطالعه، اثر این عصاره بر روی سنگهای کلیه القا شده توسط اتیلن گلیکول و کلرید آمونیوم در موشهای نر ویستار ارزیابی شد. در این تحقیق، موشها به شش گروه تقسیم شدند: گروه کنترل، گروه شاهد (که سنگ کلیه در آنها با استفاده از اتیلن گلیکول و کلرید آمونیوم القا شد)، گروههای پیشگیری 1 و 2 (که به ترتیب دوزهای 250 و 500 میلیگرم بر کیلوگرم عصاره عناب را دریافت کردند)، و گروههای درمانی 1 و 2 (که از روز پانزدهم دوزهای مشابهی از عصاره را دریافت کردند).
نتایج نشان داد که وزن و شاخص کلیه، تغییرات بافتی، و تعداد کریستالهای اگزالات کلسیم در گروه شاهد به طور قابل توجهی افزایش یافت. با این حال، استفاده از عصاره برگ عناب به طور قابل توجهی این مقادیر را در گروههای تجربی کاهش داد. کاهش وزن بدن در گروه شاهد و گروههای تجربی (به جز گروه پیشگیری 2) نسبت به گروه کنترل مشاهده شد، اما این کاهش در گروههای تجربی نسبت به گروه شاهد کمتر بود. همچنین، میانگین کلسیم ادراری، اسید اوریک، کراتینین، و کراتینین سرم در گروه شاهد و گروههای تجربی (به جز گروه پیشگیری 2) به طور قابل توجهی افزایش یافت و در تمامی گروههای تجربی نسبت به گروه شاهد به طور قابل توجهی کاهش یافت.
این یافتهها نشان میدهد که عصاره هیدروالکلی برگ عناب در کاهش تشکیل کریستالهای اگزالات کلسیم مؤثر است و دوز 500 میلیگرم بر کیلوگرم آن بیشترین تأثیر را دارد. این نتایج نشاندهنده پتانسیل عصاره عناب به عنوان یک درمان طبیعی برای پیشگیری و کاهش سنگهای کلیه است. با توجه به این که سنگهای کلیه میتوانند منجر به مشکلات جدی سلامتی شوند، استفاده از درمانهای گیاهی مانند عصاره عناب میتواند به عنوان یک راهکار مؤثر و کمخطر در مدیریت این بیماری مورد توجه قرار گیرد.
عصاره گون
عصاره گیاه گون به عنوان یکی از داروهای سنتی چینی، در پیشگیری و درمان سنگ کلیه مورد توجه قرار گرفته است. این گیاه به دلیل خواص دارویی خود، به ویژه در کاهش تشکیل سنگهای کلسیم اگزالات، مورد بررسی قرار گرفته است. در یک مطالعه، عصاره گون توانست تشکیل کریستالهای کلسیم اگزالات را در مدل مگس سرکه کاهش دهد و به طور قابل توجهی طول عمر مگسها را که تحت تأثیر اتیلن گلیکول قرار گرفته بودند، افزایش دهد. این نتایج نشان میدهد که عصاره گون میتواند به عنوان یک عامل پیشگیرانه در برابر تشکیل سنگهای کلیوی عمل کند.
در مطالعهای دیگر، پلیساکاریدهای گون با استفاده از روشهای شیمیایی به پلیساکاریدهای سلنیومدار تبدیل شدند. این ترکیبات توانستند به طور مؤثری از آسیبهای ناشی از کریستالهای کلسیم اگزالات به سلولهای کلیوی جلوگیری کنند و همچنین رشد این کریستالها را مهار نمایند. این یافتهها نشان میدهد که پلیساکاریدهای سلنیومدار گون میتوانند به عنوان یک داروی کاندید برای درمان و پیشگیری از سنگ کلیه مورد استفاده قرار گیرند.
علاوه بر این، عصاره دانههای گون نیز در مدلهای حیوانی مورد بررسی قرار گرفته است. در یک مطالعه با استفاده از موشهای صحرایی، عصاره دانههای گون توانست به طور مؤثری از تشکیل سنگهای کلسیم اگزالات جلوگیری کند. این عصاره با کاهش سطح اگزالات و کلسیم در ادرار و همچنین کاهش فعالیت مالوندیآلدئید و افزایش فعالیت سوپراکسید دیسموتاز در کلیهها، به کاهش تشکیل سنگهای کلیوی کمک کرد.
در مجموع، تحقیقات نشان میدهد که عصاره گون و ترکیبات فعال آن میتوانند به عنوان یک گزینه درمانی مؤثر برای پیشگیری و درمان سنگ کلیه مورد استفاده قرار گیرند. این گیاه با کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب، و همچنین مهار تشکیل کریستالهای کلسیم اگزالات، میتواند به بهبود سلامت کلیهها کمک کند.
عصاره گل ابریشم
عصاره گل ابریشم به عنوان یک درمان طبیعی برای سنگ کلیه مورد توجه قرار گرفته است. این عصاره به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی خود، میتواند در کاهش تشکیل سنگهای کلیوی مؤثر باشد. مطالعات نشان دادهاند که عصاره گل ابریشم میتواند به عنوان یک داروی ضدسنگ کلیه عمل کند و با افزایش pH ادرار و دیورز، به محافظت از کلیهها کمک کند. این ویژگیها باعث میشود که عصاره گل ابریشم به عنوان یک درمان مؤثر برای سنگ کلیه توصیه شود.
در یک مطالعه، اثرات محافظتی عصاره گل ابریشم بر روی سمیت کلیوی ناشی از استامینوفن در موشهای آزمایشگاهی بررسی شد. نتایج نشان داد که این عصاره میتواند پارامترهای بیوشیمیایی و تغییرات بافتشناسی را به حالت طبیعی بازگرداند و از آسیبهای کلیوی جلوگیری کند. این اثرات به دلیل مکانیسمهای محافظتی آنتیاکسیدانی، ضدآپوپتوزی و ضدالتهابی عصاره گل ابریشم است.
همچنین، در یک مطالعه دیگر، اثرات ضدسنگ کلیه عصاره گل ابریشم بر روی موشهای آزمایشگاهی بررسی شد. نتایج نشان داد که این عصاره میتواند به طور قابل توجهی سطح مالوندیآلدئید پلاسما، اوره سرم و کراتینین را کاهش دهد و تعداد کریستالهای کلسیم اگزالات را در کلیهها کاهش دهد. این یافتهها نشان میدهد که عصاره گل ابریشم میتواند به عنوان یک درمان ضدسنگ کلیه با افزایش pH ادرار و حجم ادرار و همچنین افزایش سطح منیزیم و سیترات ادرار عمل کند.
علاوه بر این، عصاره گل ابریشم به دلیل محتوای بالای فنول و فلاونوئیدها، دارای فعالیت آنتیاکسیدانی قوی است. این ویژگیها میتواند به کاهش پراکسیداسیون لیپیدها و محافظت از سلولهای کلیوی در برابر آسیبهای اکسیداتیو کمک کند. به طور کلی، عصاره گل ابریشم به عنوان یک درمان طبیعی و مؤثر برای سنگ کلیه شناخته شده است و میتواند به کاهش نیاز به جراحی و عوارض جانبی مرتبط با آن کمک کند.
عصاره نعنا فلفلی
نعنا فلفلی (Mentha piperita) یکی از گیاهان دارویی پرمصرف است که به دلیل عطر و طعم خاص خود توجه صنایع غذایی و داروسازی را به خود جلب کرده است. در مطالعهای که به بررسی اثرات عصاره نعنا فلفلی بر روی بیماری سنگ کلیه (Urolithiasis) پرداخته شده، هدف اصلی توجیه استفاده سنتی از این گیاه در درمان سنگ کلیه و کشف مکانیسمهای احتمالی آن بوده است. در این تحقیق، عصاره خام متانولی-آبی نعنا فلفلی (Mp.Cr) از نظر ترکیبات شیمیایی و فعالیت آنتیاکسیدانی مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایشهای کریستالیزاسیون در شرایط آزمایشگاهی برای تعیین اثرات مهاری Mp.Cr بر روی هستهزایی، تجمع و رشد کریستالها انجام شد.
مدل حیوانی سنگ کلیه با استفاده از تجویز کلرید آمونیوم و اتیلن گلیکول در آب آشامیدنی به موشها ایجاد شد. اثرات ضد سنگ کلیهای Mp.Cr با تحلیل هموژنات کلیه، پارامترهای بیوشیمیایی و هیستولوژیکی ارزیابی شد. نتایج تحلیل HPLC نشان داد که عصاره نعنا فلفلی حاوی ترکیباتی مانند اپیکاتچین، کوئرستین، اسید گالیک، اسید سرینجیک، کامفرول، اسید کافئیک و اسید کوماریک است. بیشترین مقدار فلاونوئید معادل کوئرستین و محتوای فنولیک معادل اسید گالیک به ترتیب 63.73 ± 0.24 میلیگرم QE/g و 43.76 ± 0.6 میلیگرم GAE/g از Mp.Cr یافت شد.
عصاره نعنا فلفلی به طور قابل توجهی بیوشیمی ادرار و سرم را به حالت نرمال برگرداند، مشابه درمان استاندارد با سیستون. این مطالعه پتانسیل پیشگیری و درمانی Mp.Cr را در برابر سنگ کلیه تأیید کرد و استفاده سنتی آن در بیماری سنگ کلیه را توجیه نمود. این نتایج نشان میدهد که نعنا فلفلی میتواند به عنوان یک درمان طبیعی و مؤثر برای کاهش تشکیل سنگهای کلیوی و بهبود وضعیت بیماران مبتلا به این بیماری مورد استفاده قرار گیرد.
عصاره مرکبات
عصاره مرکبات، به ویژه عصارههای حاصل از میوههایی مانند لیمو، پرتقال و گریپفروت، به عنوان یک درمان بالقوه برای اورولیتیازیس یا سنگ کلیه مورد توجه قرار گرفتهاند. اورولیتیازیس یک بیماری شایع است که با تشکیل سنگ در کلیهها، مثانه و یا مجاری ادراری مشخص میشود و میتواند منجر به انسداد، عفونت و آسیب به سیستم ادراری شود. تحقیقات نشان دادهاند که محصولات مبتنی بر مرکبات میتوانند به طور قابل توجهی سطح سیترات ادراری را افزایش دهند، که این امر میتواند به کاهش تشکیل سنگهای کلسیم اگزالات کمک کند. افزایش سطح سیترات ادراری به عنوان یک مهارکننده طبیعی تشکیل سنگ عمل میکند و میتواند به کاهش خطر تشکیل سنگهای جدید کمک کند.
مطالعات مختلف نشان دادهاند که عصارههای مرکبات میتوانند به تنظیم پروتئینهای مهارکننده کریستال و ژنهای التهابی در مدلهای حیوانی کمک کنند. به عنوان مثال، عصاره پوست لیمو و بیوفلاونوئیدهای مرکبات توانستهاند عوامل لیتوژنیک ادراری را نرمال کنند و از آسیبهای ناشی از کریستالهای اگزالات کلسیم به کلیهها جلوگیری کنند. این عصارهها با کاهش عوامل ترویجدهنده کریستال و ارائه حفاظت در برابر آسیبهای ناشی از کریستال، به عنوان یک درمان پیشگیرانه و درمانی مؤثر عمل کردهاند.
علاوه بر این، تحقیقات نشان دادهاند که عصارههای مرکبات میتوانند به طور مؤثری از تشکیل و رشد کریستالهای اگزالات کلسیم جلوگیری کنند. در یک مطالعه، عصارههای حاصل از پوست مرکبات توانستند به طور قابل توجهی از تجمع و رشد کریستالهای اگزالات کلسیم جلوگیری کنند. این اثرات به دلیل حضور ترکیباتی مانند سیترات و بیوفلاونوئیدها در عصارههای مرکبات است که میتوانند با کلسیم پیوند برقرار کرده و از تشکیل کریستالهای اگزالات جلوگیری کنند.
در نهایت، مصرف آبمیوههای مرکبات مانند لیموناد و آب پرتقال نیز به عنوان یک روش ساده و مؤثر برای کاهش خطر اورولیتیازیس پیشنهاد شده است. مطالعات نشان دادهاند که مصرف این آبمیوهها میتواند به افزایش حجم ادرار، افزایش pH ادرار و افزایش سطح سیترات ادراری کمک کند، که همگی میتوانند به کاهش خطر تشکیل سنگهای کلیوی کمک کنند.
عصاره آووکادوو
عصاره آووکادوو: سنگ کلیه یا اورولیتیازیس، یک اختلال شایع است که در آن رسوبات معدنی در دستگاه ادراری کریستالیزه شده و به هم میچسبند. این وضعیت میتواند منجر به نارسایی کلیه و اختلالات سیستمیک شود. در این میان، آووکادو (Persea americana Mill.) به عنوان یک داروی بالقوه برای مقابله با اورولیتیازیس شناخته شده است. مطالعات مختلفی به بررسی اثرات ضد سنگ کلیه عصاره برگ آووکادو پرداختهاند.
یکی از مطالعات به بررسی اثرات ضد سنگ کلیه عصاره اتانولی برگ آووکادو بر روی مدلهای نفلولیتیازیس در موشهای سفید نر پرداخته است. در این تحقیق، موشها با استفاده از اتیلن گلیکول به عنوان عامل القا کننده سنگ کلیه، تحت آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان داد که عصاره اتانولی برگ آووکادو توانست به طور قابل توجهی میزان کلسیم موجود در کلیه موشهای تحت درمان را کاهش دهد. این کاهش در مقایسه با گروه کنترل که تحت درمان قرار نگرفته بودند، معنادار بود و نشان داد که عصاره برگ آووکادو میتواند به عنوان یک داروی جایگزین برای درمان اورولیتیازیس مورد استفاده قرار گیرد.
در مطالعه دیگری، فعالیت ضد سنگ کلیه عصاره برگ آووکادو بر روی موشهای سفید نر بررسی شد. در این تحقیق، موشها به چهار گروه مختلف تقسیم شدند و با استفاده از اتیلن گلیکول و کلرید آمونیوم به عنوان عوامل القا کننده سنگ کلیه، تحت آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میزان کلسیم در کلیه موشهای تحت درمان با عصاره برگ آووکادو به طور قابل توجهی کاهش یافت. این کاهش در مقایسه با موشهایی که تنها با اتیلن گلیکول و کلرید آمونیوم تحت درمان بودند، معنادار بود.
همچنین، یک مطالعه دیگر به بررسی اثرات ضد سنگ کلیه ترکیبات زیستفعال موجود در برگ آووکادو پرداخته است. در این تحقیق، از نرمافزار AutoDock برای ارزیابی تعاملات مولکولی و قدرت مهارکنندگی استفاده شد. نتایج نشان داد که ترکیب زیستفعال اوکسواسونین از برگ آووکادو میتواند به عنوان مهارکننده آنزیم گلیکولات اکسیداز عمل کند و پتانسیل سمیت کمتری دارد.
در مجموع، مطالعات نشان میدهند که عصاره برگ آووکادو میتواند به عنوان یک درمان مؤثر و جایگزین برای اورولیتیازیس مورد استفاده قرار گیرد. این عصاره با کاهش میزان کلسیم در کلیه و مهار تشکیل کریستالهای اگزالات کلسیم، به بهبود وضعیت بیماران کمک میکند.
عصاره پونه کوهی
عصاره پونه کوهی در طب سنتی در درمان بیماریهای مختلف از جمله اورولیتیازیس (سنگ کلیه) استفاده میشود. تحقیقات اخیر نشان دادهاند که این عصاره دارای اثرات ضد اورولیتیازیس قابل توجهی است که از طریق مکانیسمهای مختلفی عمل میکند. در مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، عصاره آبی-متانولی Origanum vulgare توانسته است به طور وابسته به غلظت، از تشکیل و تجمع کریستالهای اگزالات کلسیم جلوگیری کند. این عصاره همچنین اثرات آنتیاکسیدانی قابل توجهی نشان داده است که میتواند به کاهش آسیبهای اکسیداتیو در بافتهای کلیوی کمک کند.
در مدلهای حیوانی، به ویژه در موشهای صحرایی که تحت درمان لیتوژنیک با اتیلن گلیکول و کلرید آمونیوم قرار گرفته بودند، عصاره Origanum vulgare توانست تغییرات سمی مانند کاهش وزن بدن، افزایش سطح اوره و کراتینین سرم و رسوب کریستالها در کلیهها را معکوس کند. این اثرات نشان میدهد که عصاره Origanum vulgare میتواند به عنوان یک درمان پیشگیرانه و درمانی برای اورولیتیازیس مورد استفاده قرار گیرد.
علاوه بر این، عصاره Origanum vulgare دارای اثرات محافظتی بر روی سلولهای اپیتلیال کلیوی است و میتواند از سمیت سلولی ناشی از کریستالهای اگزالات کلسیم جلوگیری کند. این عصاره همچنین دارای خواص ضد اسپاسم است که میتواند به کاهش انقباضات مثانه کمک کند و به این ترتیب به کاهش علائم اورولیتیازیس کمک کند.
تحقیقات دیگر نشان دادهاند که عصاره Origanum vulgare میتواند از طریق اثرات هیپوکسالیوریک و هیپوکلسیوریک، به کاهش رسوب کریستالهای اگزالات کلسیم در کلیهها کمک کند. این اثرات به همراه خواص آنتیاکسیدانی عصاره، میتواند به بهبود عملکرد کلیه و کاهش آسیبهای ناشی از اورولیتیازیس کمک کند.
عصاره اتانولی گیاه سنا
عصاره اتانولی گیاه سنا (Cassia auriculata) به عنوان یک درمان بالقوه برای اورولیتیازیس، که به تشکیل سنگهای کلیوی اشاره دارد، مورد بررسی قرار گرفته است. در یک مطالعه تجربی، اثرات ضد اورولیتیازی این عصاره بر روی موشهای آزمایشگاهی که با اتیلن گلیکول (EG) دچار اورولیتیازیس شده بودند، ارزیابی شد. موشها به پنج گروه تقسیم شدند که به جز گروه کنترل، همه گروهها به مدت 28 روز اتیلن گلیکول و کلرید آمونیوم دریافت کردند تا اورولیتیازیس القا شود. گروه استاندارد داروی سیستون را دریافت کرد، در حالی که گروههای آزمایشی دوزهای مختلفی از عصاره اتانولی سنا (EECA) را دریافت کردند.
نتایج نشان داد که درمان با EECA به صورت وابسته به دوز، اثرات ضد اورولیتیازی قابل توجهی دارد. افزایش حجم ادرار در گروههای تحت درمان با EECA نسبت به گروه بیمار، نشاندهنده خاصیت دیورتیک این عصاره بود. همچنین، سطوح بالای کلسیم، فسفات و اگزالات در گروه بیمار کاهش یافتند. سطوح سرمی کلسیم، کراتینین و اسید اوریک که در گروه بیمار افزایش یافته بودند، با مصرف EECA به مقادیر نرمال نزدیک شدند.
علاوه بر این، پارامترهای آنتیاکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز (SOD) و کاتالاز (CAT) که در موشهای تحت درمان با EG کاهش یافته بودند، با مصرف EECA بهبود یافتند. همچنین، سطح مالوندیآلدئید (MDA) که محصول اصلی پراکسیداسیون لیپیدی است، در موشهای تحت درمان با EECA به طور قابل توجهی کاهش یافت. این نتایج نشان میدهد که عصاره اتانولی سنا دارای فعالیت ضد اورولیتیازی است و میتواند به عنوان یک درمان طبیعی و مؤثر برای پیشگیری و درمان سنگهای کلیوی مورد استفاده قرار گیرد.
به طور کلی، این مطالعه نشان میدهد که عصاره اتانولی سنا میتواند به کاهش تشکیل سنگهای کلیوی کمک کند و بهبود قابل توجهی در پارامترهای بیوشیمیایی و آنتیاکسیدانی مرتبط با اورولیتیازیس ایجاد کند. این یافتهها پتانسیل استفاده از این گیاه را به عنوان یک درمان مکمل در مدیریت اورولیتیازیس برجسته میکند.
عصاره خارشتر
عصاره گیاه خارشتر (Alhagi maurorum) به عنوان یک درمان سنتی برای اورولیتیازیس، یا تشکیل سنگهای کلیوی، مورد توجه قرار گرفته است. تحقیقات نشان دادهاند که این عصاره میتواند در حل کردن سنگهای اگزالات کلسیم مؤثر باشد. در یک مطالعه، سنگهای ادراری اگزالات کلسیم به مدت ۱۲ هفته در حضور عصاره آبی خارشتر تحت تکان مداوم قرار گرفتند. نتایج نشان داد که این عصاره توانست به طور قابل توجهی وزن سنگها را کاهش دهد و درصد کاهش وزن سنگها به ۴۱.۲۳ درصد رسید. این اثر حلکنندگی مستقل از pH محیط بود و به تشکیل کمپلکسهایی بین ترکیبات فیتوشیمیایی موجود در عصاره و سنگها نسبت داده شد.
در مطالعهای دیگر، اثرات محافظتی و ضد اورولیتیازیس عصاره خارشتر بر روی خرگوشهای نر نیوزیلندی که با سولفادیمیدین دچار اورولیتیازیس شده بودند، بررسی شد. نتایج نشان داد که گروههایی که عصاره خارشتر دریافت کرده بودند، کاهش قابل توجهی در سطح کراتینین سرم، اوره، اسید اوریک و کریستالوریا نسبت به گروه کنترل داشتند. این یافتهها نشان میدهد که خارشتر میتواند به عنوان یک عامل محافظتی برای کلیهها عمل کند و در پیشگیری از تشکیل سنگهای ادراری مؤثر باشد.
همچنین، در یک تحقیق دیگر، اثرات محافظتی عصاره گیاهان شامل ریشههای خارشتر بر تغییرات هیستوپاتولوژیک ناشی از اگزالات سدیم در کلیههای موشها بررسی شد. نتایج نشان داد که این عصاره میتواند اثرات محافظتی قابل توجهی بر وزن بدن و کلیهها داشته باشد و ساختارهای طبیعی توبولهای کلیوی را حفظ کند. این یافتهها نشان میدهد که عصاره خارشتر میتواند به عنوان یک داروی مؤثر در پیشگیری از نفروتیازیس عمل کند.
به طور کلی، عصاره خارشتر به دلیل خواص حلکنندگی و محافظتی خود، میتواند به عنوان یک درمان طبیعی و مؤثر برای پیشگیری و درمان اورولیتیازیس مورد استفاده قرار گیرد. این گیاه با کاهش وزن سنگهای کلیوی و بهبود عملکرد کلیهها، نقش مهمی در مدیریت این بیماری ایفا میکند.
عصاره سیاهدانه
عصاره سیاهدانه (Nigella sativa) به عنوان یک گیاه دارویی با خواص متعدد، در درمان و پیشگیری از بیماریهای کلیوی از جمله اورولیتیازیس (سنگ کلیه) مورد توجه قرار گرفته است. اورولیتیازیس یکی از بیماریهای شایع کلیوی است که با تشکیل سنگهای ادراری در کلیهها مشخص میشود و میتواند منجر به درد شدید و مشکلات جدی کلیوی شود. تحقیقات نشان دادهاند که عصاره سیاهدانه و ترکیبات فعال آن، به ویژه تیموکینون، میتوانند در پیشگیری و درمان سنگهای کلیوی موثر باشند.
مطالعات نشان دادهاند که سیاهدانه دارای خواص آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و ایمنیتعدیلکننده است که میتواند به کاهش تشکیل سنگهای کلیوی کمک کند. این خواص به ویژه در کاهش اکسیداسیون و التهاب که از عوامل مهم در تشکیل سنگهای کلیوی هستند، موثر است. همچنین، تیموکینون به عنوان یکی از ترکیبات اصلی سیاهدانه، نقش مهمی در این فرآیندها ایفا میکند و میتواند به کاهش آسیبهای کلیوی ناشی از سنگها کمک کند.
در یک مطالعه بالینی، اثرات مثبت سیاهدانه بر روی بیماران مبتلا به سنگ کلیه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مصرف کپسولهای سیاهدانه به طور قابل توجهی به کاهش اندازه سنگهای کلیوی و حتی دفع کامل آنها در برخی بیماران کمک کرده است. این نتایج نشاندهنده توانایی سیاهدانه در حل کردن و کاهش اندازه سنگهای کلیوی است که میتواند به عنوان یک درمان مکمل در کنار روشهای درمانی مرسوم مورد استفاده قرار گیرد.
علاوه بر این، تحقیقات بر روی مدلهای حیوانی نیز نشان دادهاند که روغن دانههای سیاهدانه میتواند به عنوان یک عامل محافظتی در برابر تشکیل سنگهای کلسیم اگزالات عمل کند. این روغن با افزایش حجم ادرار و کاهش غلظت کلسیم و اگزالات در ادرار، به کاهش خطر تشکیل سنگهای کلیوی کمک میکند.
منایع
1.Adakul, B., Şen, A., Şener, T., Erdoğan, Ö., Çevik, Ö., Eker, P., Çetinel, Ş., Bölükbaşı, F., Senkardes, I., Ertaş, B., & Şener, G. (2022). Platanus orientalis (Plane Tree) Extract Protects Against Hyperoxaluria Induced Kidney Damage. Journal of Research in Pharmacy. https://doi.org/10.29228/jrp.129.
2.Doğan, A., & Anuk, O. (2019). Investigation of the phytochemical composition and antioxidant properties of chinar (Platanus orientalis L.) leaf infusion against ethanol-induced oxidative stress in rats. Molecular Biology Reports, 46, 3049 – 3061. https://doi.org/10.1007/s11033-019-04741-7.
3.Ghane-Sharbaf, F., Reza-Jafar, Z., Bakhtiari, E., & Saadat, S. (2024). Effect of Prunus cerasus (Sour Cherry) on Nephrolithiasis in Children: The First Noninferiority Two-Arm Randomized Clinical Trial. Urology Research and Practice, 50, 134 – 138. https://doi.org/10.5152/tud.2024.23206.
4.Luciano, R. (2014). Acute kidney injury from cherry concentrate in a patient with CKD.. American journal of kidney diseases : the official journal of the National Kidney Foundation, 63 3, 503-5 . https://doi.org/10.1053/j.ajkd.2013.09.021.
5.Stamp, L., Chapman, P., Frampton, C., Duffull, S., Drake, J., Zhang, Y., & Neogi, T. (2019). Lack of effect of tart cherry concentrate dose on serum urate in people with gout.. Rheumatology. https://doi.org/10.1093/rheumatology/kez606.
6.Sariyantoa, I. (2020). Potency of Suri Cucumber Juice (Cucumis sativus) as a Solvent for Calcium Oxalate Kidney Stones (CaC2O4). .
7.Afzal, M., Alharbi, K., Alzarea, S., Quazi, A., Zafar, A., Patel, D., Patel, A., Trivedi, R., Kazmi, I., & Al-Abaasi, F. (2021). Methanolic extract of Cucumis melo attenuates ethylene glycol-induced nephrolithiasis in Wistar rats. Urolithiasis, 49, 301 – 308. https://doi.org/10.1007/s00240-021-01263-5.
8.Suhail, B. (2020). Effect of Cucumis melo Seeds and Allopurinol on Litholytic and Renal Histological Profile in Male Rats. , 34, 41-46. https://doi.org/10.47489/P000S342Z7511-6MC.
9.Shobeiriyan, F., Ebrahimi, M., & Eidi, M. (2021). Effect of Cucumis melo L. seeds extract on renal mRNA levels of Interleukin-10 and Cyclooxygenase-2 in calcium oxalate urolithiasis rats :. , 12, 47-54. https://doi.org/10.22037/AAB.V12I2.34477.
10.Nia, L., Dehkordi, S., Shirani, M., & Dehkordi, H. (2021). The effects of hydroalcoholic extracts of watermelon and Persian melon rind on kidney stone prevention in male Wistar rats: Alternative medicine and the role of physician and nurse. Journal of Renal Injury Prevention. https://doi.org/10.34172/jrip.2021.27.
11.Hidayati, T., Mahanggoro, T., Indrayanti, I., Habibah, K., Lutfi, D., Syifa, A., Tamimi, N., Akrom, A., & Tsai, P. (2024). Activity of A Nanoparticles Preparation Containing Watermelon Peel Extract and Kepok Banana Peel on Ureum and Creatinine Levels in Urolitogenesis Mice. BIO Web of Conferences. https://doi.org/10.1051/bioconf/202413501005.
12.Siddiqui, W., Shahzad, M., Shabbir, A., & Ahmad, A. (2018). Evaluation of anti-urolithiatic and diuretic activities of watermelon (Citrullus lanatus) using in vivo and in vitro experiments.. Biomedicine & pharmacotherapy = Biomedecine & pharmacotherapie, 97, 1212-1221 . https://doi.org/10.1016/j.biopha.2017.10.162.
13.Vitkovskyy, V. (2021). Efficacy of an herbal preparation based on lovage, rosemary, and centaury on patients after extracorporal shockwave lithotripsy. Clinical Phytoscience, 7, 1-7. https://doi.org/10.1186/s40816-021-00247-7.
14.Vitkovskyy, V. (2021). Ефективність рослинного препарату на основі любистку, розмарину та золототисячнику у пацієнтів після екстракорпоральної ударно-хвильової літотрипсії. , 71-76. https://doi.org/10.30841/2307-5090.1.2021.232510.
15.Kang, M., Suh, J., Guarneiri, L., Cooper, J., & Paton, C. (2023). LC–MS analysis of urolithin-related metabolites in human plasma reveals glucuronide conjugates as the primary species after 4-weeks of pecan consumption. Journal of Food Bioactives. https://doi.org/10.31665/jfb.2023.18336.
16.Ertaş, B., Dorucu, D., Gulerturk, O., Şen, A., Cevik, O., Çetinel, Ş., Eker, P., Akgun, A., Sener, E., & Şener, G. (2024). The effect of Myrtus communis L. extract on nephrolithiasis model in rats. Northern Clinics of Istanbul, 11, 91 – 98. https://doi.org/10.14744/nci.2023.09068.
17.Alyousef, A., Husain, F., Arshad, M., Ahamad, S., Khan, M., Qais, F., Khan, A., Alqasim, A., Almutairi, N., Ahmad, I., Albalawi, T., Alam, P., & Khan, S. (2021). Myrtus communis and its bioactive phytoconstituent, linalool, interferes with Quorum sensing regulated virulence functions and biofilm of uropathogenic bacteria: In vitro and in silico insights. Journal of King Saud University – Science. https://doi.org/10.1016/j.jksus.2021.101588.
18.Khan, A., Bashir, S., & Khan, S. (2021). Antiurolithic effects of medicinal plants: results of in vivo studies in rat models of calcium oxalate nephrolithiasis—a systematic review. Urolithiasis, 49, 95 – 122. https://doi.org/10.1007/s00240-020-01236-0.
19.Hassan, H., El-Kholy, W., El-Sawi, M., Galal, N., & Ramadan, M. (2020). Myrtle (Myrtus communis) leaf extract suppresses hepatotoxicity induced by monosodium glutamate and acrylamide through obstructing apoptosis, DNA fragmentation, and cell cycle arrest. Environmental Science and Pollution Research, 27, 23188 – 23198. https://doi.org/10.1007/s11356-020-08780-7.
20.Chen, W., Chou, T., Chen, H., Yang, Y., Man, K., Tsai, M., & Chen, Y. (2019). Salvia miltiorrhiza Bunge (Danshen) for Treatment and Prevention of Urolithiasis: A Drosophila Animal Study. Evidence-based Complementary and Alternative Medicine : eCAM, 2019. https://doi.org/10.1155/2019/1408979.
21.Chen, W., Wu, S., Liao, P., Chou, T., Chen, H., Chiang, J., Su, Y., Man, K., Tsai, M., & Chen, Y. (2018). Treatment of Urolithiasis with Medicinal Plant Salvia miltiorrhiza: A Nationwide Cohort Study. Evidence-based Complementary and Alternative Medicine : eCAM, 2018. https://doi.org/10.1155/2018/8403648.
22.Zhang, X., Zhou, M., An, L., Zhang, P., Li, P., & Chen, J. (2020). Lipophilic Extract and Tanshinone IIA Derived from Salvia miltiorrhiza Attenuate Uric Acid Nephropathy through Suppressing Oxidative Stress-Activated MAPK Pathways.. The American journal of Chinese medicine, 1-19 . https://doi.org/10.1142/S0192415X20500718.
23.Zhang, B., Xie, F., Dai, S., Jin, B., Zhang, T., & Dong, F. (2021). Efficacy and safety of Salvia miltiorrhiza (Salvia miltiorrhiza Bunge) and ligustrazine injection in the adjuvant treatment of early-stage diabetic kidney disease: A systematic review and meta-analysis.. Journal of ethnopharmacology, 114346 . https://doi.org/10.1016/j.jep.2021.114346.
24.Pourahmadi, M., Fathi, M., Rahimipour, M., Shaterian, N., & Jahromi, K. (2023). Hydroalcoholic Extract of Ziziphus Jujuba Leaf to Prevent Ethylene Glycol and Ammonium Chloride-Induced Kidney Stones in Male Rat: Is it Effective?. Urology journal. https://doi.org/10.22037/uj.v20i.7347.
25.Zhong, Y., Luo, R., Liu, Q., Zhu, J., Lei, M., Liang, X., Wang, X., & Peng, X. (2021). Jujuboside A ameliorates high fat diet and streptozotocin induced diabetic nephropathy via suppressing oxidative stress, apoptosis, and enhancing autophagy.. Food and chemical toxicology : an international journal published for the British Industrial Biological Research Association, 112697 . https://doi.org/10.1016/j.fct.2021.112697.
26.Huang, F., Sun, X., & Ouyang, J. (2020). Preparation and characterization of selenized Astragalus polysaccharide and its inhibitory effect on kidney stones.. Materials science & engineering. C, Materials for biological applications, 110, 110732 . https://doi.org/10.1016/j.msec.2020.110732.
27.Shi, Y., Shi, X., Zhao, M., , S., & Zhang, Y. (2023). Pharmacological potential of Astragali Radix for the treatment of kidney diseases.. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 123, 155196 . https://doi.org/10.1016/j.phymed.2023.155196.
28.Chen, S., Dalanbaatar, S., Chen, H., Wang, S., Lin, W., Liu, P., Tsai, M., Chen, D., Chen, Y., & Chen, W. (2022). Astragalus membranaceus Extract Prevents Calcium Oxalate Crystallization and Extends Lifespan in a Drosophila Urolithiasis Model. Life, 12. https://doi.org/10.3390/life12081250.
29.Xidon, J. (2013). Effects of Semen Astragali Complanati Extract on Formation of Urinary Calcium Oxalate Stone in Rats. Journal of New Chinese Medicine.
30.Jamshed, A., & Jabeen, Q. (2022). Pharmacological Evaluation of Mentha piperita Against Urolithiasis: An In Vitro and In Vivo Study. Dose-Response, 20. https://doi.org/10.1177/15593258211073087.
31.Jamshed, A., & Jabeen, Q. (2022). Pharmacological Evaluation of Mentha piperita Against Urolithiasis: An In Vitro and In Vivo Study. Dose-Response, 20. https://doi.org/10.1177/15593258211073087.
32.Rahman, F., Birowo, P., Widyahening, I., & Rasyid, N. (2017). Effect of citrus-based products on urine profile: A systematic review and meta-analysis. F1000Research, 6. https://doi.org/10.12688/f1000research.10976.1.
33.Sridharan, B., Mehra, Y., Ganesh, R., & Viswanathan, P. (2016). Regulation of urinary crystal inhibiting proteins and inflammatory genes by lemon peel extract and formulated citrus bioflavonoids on ethylene glycol induced urolithic rats.. Food and chemical toxicology : an international journal published for the British Industrial Biological Research Association, 94, 75-84 . https://doi.org/10.1016/j.fct.2016.05.013.
34.Pushparani, V., & Baskar, G. (2022). Synthesize and characterization of CaOx crystals against various citrus waste peel extracts: an in vitro study. Preparative Biochemistry & Biotechnology, 53, 353 – 365. https://doi.org/10.1080/10826068.2022.2090003.
35.ElSawy, N., & Mosa, O. (2021). The antiurolithic activity of Origanum vulgare on rats treated with ethylene glycol and ammonium chloride: Possible pharmaco-biochemical and ultrastructure effects. Current Urology, 15, 119 – 125. https://doi.org/10.1097/CU9.0000000000000017.
36.C, S., M., S., M., S., Babu, K., B., T., & Kalyani, C. (2021). Anti-Urolithiatic Activity of the Ethanolic Extract of Cassia auriculata against Ethylene Glycol Induced Urolithiasis in Experimental Rats. Research Journal of Pharmacy and Technology. https://doi.org/10.52711/0974-360x.2021.00906.
37.Ammar, R., Khalifa, A., Alamer, S., Hussain, S., Hafez, A., & Rajendran, P. (2022). Investigation of the potential anti-urolithiatic activity of Alhagi maurorum (Boiss.) grown wild in Al-Ahsa (Eastern Province), Saudi Arabia.. Brazilian journal of biology = Revista brasleira de biologia, 84, e259100 . https://doi.org/10.1590/1519-6984.259100.
38.El-Nabtity, S. (2019). Antiurolithiatic effect of Cymbopogon Proximus, Alhagi Maurorum, on Sulfadimidine induced urolithiasis in male New Zealand rabbits. Mansoura Veterinary Medical Journal. https://doi.org/10.35943/mvmj.2019.01.107.
39.Hayatdavoudi, P., Rad, A., Rajaei, Z., & Hadjzadeh, M. (2016). Renal injury, nephrolithiasis and Nigella sativa: A mini review. Avicenna Journal of Phytomedicine, 6, 1 – 8. https://doi.org/10.22038/AJP.2016.6020.
40.Rana, B., & Alvi, U. (2024). Assessment of antiurolithiatic activity of some herbal-fractions using in vitro techniques. International Journal of Biological and Pharmaceutical Sciences Archive. https://doi.org/10.53771/ijbpsa.2024.8.1.0058.
41.Benhelima, A., Kaid-Omar, Z., Hemida, H., Benmahdi, T., & Addou, A. (2016). NEPHROPROTECTIVE AND DIURETIC EFFECT OF NIGELLA SATIVA L SEEDS OIL ON LITHIASIC WISTAR RATS. African Journal of Traditional, Complementary, and Alternative Medicines, 13, 204 – 214. https://doi.org/10.21010/ajtcam.v13i6.30.
